1. Татар теле һәм әдәбияты: Рухиятның нигезе
Татар теле – татар халкының милли үзенчәлеген билгеләүче төп факторларның берсе. Ул төрки телләр гаиләсенә керә һәм үзенең байлыгы, матурлыгы белән аерылып тора. Борынгы чорларда татар телендәге язма һәйкәлләр (мәсәлән, "Кыйссаи Йосыф", "Хөсрәү вә Ширин" кебек әсәрләр) татар әдәбиятының тамырларының еракка китүен күрсәтә. XX гасыр башында Габдулла Тукай, Фатих Кәрим, Муса Җәлил кебек бөек шагыйрьләр татар әдәбиятын яңа биеклеккә күтәрәләр. Аларның әсәрләре милли хисләрне уятуда, халыкны берләштерүдә зур роль уйный. Татар фольклоры – халык авыз иҗаты, мәкальләр, әйтемнәр, әкиятләр, легендалар, җырлар – татар халкының дөньяга карашын, тормыш тәҗрибәсен чагылдыра.
2. Сәнгать: Рухи дөньяның көзгесе
Музыка: Татар музыкасы – ул милли көйләрнең, җырларның, биюләрнең бай мирасы. Борынгы заманнардан килгән курай, думбыра, кылсыбыз кебек уен кораллары татар музыкасының үзенчәлекле яңгырашын тудыра. Хәзерге заманда татар профессиональ музыкасы да югары үсеш алган. Атаклы композиторлар (Нәҗип Җиһанов, Рөстәм Яхин) һәм башкаручылар (Илһам Шакиров, Флёра Сөләйманова) татар музыка сәнгатен халыкара дәрәҗәгә күтәргән.
Театр: Татар театрының тарихы да бай. 1906 елда оешкан "Сәйяр" труппасы татар профессиональ театрына нигез сала. Атаклы режиссерлар һәм актерлар (Кәрим Тинчурин, Галиәсгар Камал, Сәлих Сәйдәшев, Зәки Галиев) татар театр сәнгатен үстерүгә зур өлеш кертәләр. Хәзерге вакытта Казанда, Чаллыда, Әлмәттә һәм башка шәһәрләрдә татар драма театрлары эшли, алар милли драматургияне һәм классик әсәрләрне сәхнәләштерәләр.
Күчмә һәм гамәли сәнгать: Татар халкының бизәк сәнгате бик матур һәм катлаулы. Орнаментлар, чигү, аппликация, агачтан һәм металдан эшләү, керамика, ювелир сәнгате – болар барысы да татар милли сәнгатенең аерылгысыз өлешләре. Бу бизәкләр еш кына табигать мотивларыннан, геометрик фигуралардан һәм символлардан гыйбарәт.
Йомгаклау
Татар халкының мәдәнияте – ул бай, күпкырлы һәм динамик төшенчә. Ул тарих дәвамында формалашкан, төрле йогынтыларны үзләштереп, үзенчәлекле юнәлеш алган. Тел, әдәбият, сәнгать, архитектура, йолалар, традицияләр – болар барысы да татар халкының рухи дөньясын, аның милли үзенчәлеген тәшкил итә. Хәзерге заманда бу бай мирасны саклау, үстерү һәм киләчәк буыннарга җиткерү – безнең уртак бурычыбыз. Татар мәдәнияте, үзенең матурлыгы һәм тирәнлеге белән, дөнья мәдәниятен баетучы зур өлеш булып тора.
