Загрузка данных
from docx import Document
from docx.shared import Pt, Cm
from docx.enum.text import WD_ALIGN_PARAGRAPH
from docx.oxml.ns import qn
doc = Document()
sec = doc.sections[0]
sec.top_margin = Cm(1.7)
sec.bottom_margin = Cm(1.7)
sec.left_margin = Cm(2)
sec.right_margin = Cm(2)
style = doc.styles["Normal"]
style.font.name = "Times New Roman"
style._element.rPr.rFonts.set(qn("w:eastAsia"), "Times New Roman")
style.font.size = Pt(11)
style.paragraph_format.line_spacing = 1.0
style.paragraph_format.space_after = Pt(3)
title = doc.add_paragraph()
title.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.CENTER
r = title.add_run("ЖАСУША КЛАССИФИКАЦИЯСЫ")
r.bold = True
r.font.name = "Times New Roman"
r.font.size = Pt(14)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("Кіріспе. ").bold = True
p.add_run(
"Жасуша – тірі ағзалардың құрылымдық, қызметтік және генетикалық негізін құрайтын негізгі биологиялық жүйе. "
"Жасушаларды жіктеу олардың құрылысының күрделілігіне, генетикалық аппаратының ұйымдасуына және атқаратын қызметіне байланысты жүргізіледі. "
"Қазіргі цитологияда жасушалардың негізгі екі типі ажыратылады: прокариоттық және эукариоттық жасушалар. "
"Бұл жіктеу жасушаның ұйымдасу деңгейін түсіндіруде негізгі ғылыми негіз болып саналады."
)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("Жасушаның анықтамасы. ").bold = True
p.add_run(
"Жасуша – мембранамен шектелген, зат алмасуды, энергия алмасуды, тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтау мен беруді және өзін-өзі жаңартуды қамтамасыз ететін тіршіліктің құрылымдық-қызметтік бірлігі. "
"Ол жеке ағза ретінде де, көпжасушалы ағзалардың құрамындағы маманданған құрылым ретінде де қызмет атқара алады. "
"Жасушаның негізгі құрамдас бөліктеріне плазмалық мембрана, цитоплазма және генетикалық аппарат жатады."
)
p.add_run(" [1]").italic = True
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("1. Прокариоттық жасушалар. ").bold = True
p.add_run(
"Прокариоттар – ядролық қабықшасы қалыптаспаған жасушалар. Олардың генетикалық материалы цитоплазмадағы нуклеоид аймағында орналасады. "
"Бұл топқа бактериялар мен археялар жатады. Прокариоттық жасушаларда мембраналы органоидтар болмайды, бірақ плазмалық мембрана, рибосомалар, цитоплазма және генетикалық материал сияқты негізгі құрылымдар кездеседі. "
"Көпшілігі біржасушалы организмдер болып табылады. Қарапайым ұйымдасуына қарамастан, прокариоттар зат алмасу үдерістерінің алуан түрлілігімен ерекшеленеді."
)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("2. Эукариоттық жасушалар. ").bold = True
p.add_run(
"Эукариоттық жасушалар ядролық қабықшамен қоршалған нақты ядроның болуымен сипатталады. "
"Оларда митохондрия, эндоплазмалық тор, Гольджи аппараты, лизосомалар сияқты мембраналы органоидтар болады. "
"Эукариоттарға өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар және көптеген қарапайымдылар жатады. "
"Өсімдік жасушасында жасуша қабықшасы, пластидтер және ірі орталық вакуоль тән болса, жануар жасушасында мұндай құрылымдар болмайды. "
"Эукариоттық жасушалардың құрылымдық күрделілігі олардың мамандануына және көпжасушалы ағзаларда ұлпалар мен мүшелердің қалыптасуына мүмкіндік береді."
)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("3. Жасушаларды қызметіне қарай жіктеу. ").bold = True
p.add_run(
"Көпжасушалы ағзаларда жасушалар құрылымы мен қызметіне қарай маманданады. "
"Мысалы, жүйке жасушалары қозуды қабылдап, өткізсе, бұлшықет жасушалары жиырылу қызметін атқарады, ал эпителий жасушалары қорғаныш және тосқауылдық қызметтер атқарады. "
"Қан жасушалары да қызметтік тұрғыдан ерекшеленеді: эритроциттер газдарды тасымалдауға, лейкоциттер иммундық қорғанысқа қатысады. "
"Демек, жасушалардың жіктелуі тек олардың жалпы құрылымына емес, ағзадағы маманданған қызметіне де негізделеді."
)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.JUSTIFY
p.add_run("Қорытынды. ").bold = True
p.add_run(
"Жасушаларды классификациялау олардың құрылымдық ұйымдасуын, генетикалық аппаратын және қызметтік ерекшеліктерін жүйелі түрде түсіндіруге мүмкіндік береді. "
"Негізгі құрылымдық жіктеу бойынша жасушалар прокариоттық және эукариоттық болып бөлінеді. "
"Эукариоттық жасушалардың әрі қарай өсімдік, жануар, саңырауқұлақ және басқа топтарға тән ерекшеліктері ажыратылады. "
"Ал көпжасушалы ағзаларда жасушалардың мамандануы олардың белгілі бір физиологиялық қызметті тиімді орындауына жағдай жасайды."
)
p = doc.add_paragraph()
p.alignment = WD_ALIGN_PARAGRAPH.LEFT
r = p.add_run("Пайдаланылған әдебиеттер")
r.bold = True
r.font.size = Pt(12)
refs = [
"1. Ордабеков С.О., Қожамжарова Л.С., Ахауова Г.К. Жасуша биологиясы: оқу құралы. – Тараз: Тараз университеті, 2013. – 339 б.",
"2. Ордабеков С.О., Ахауова Г.Қ., Қуандықова Г.Т. Цитология: оқу құралы. – Тараз: Тараз университеті, 2010. – 340 б.",
"3. Нұрышева А., Нұрышев М. Цитология: оқулық. – Алматы: Қарасай, 2012. – 184 б.",
"4. Сапаров Қ.А., Базарбаева Ж.М. Цитология және гистология: оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2019. – 311 б."
]
for ref in refs:
p = doc.add_paragraph(style="Normal")
p.paragraph_format.left_indent = Cm(0.5)
p.paragraph_format.first_line_indent = Cm(-0.5)
p.add_run(ref)
path = "/mnt/data/Жасуша_классификациясы_2_бет_доклад.docx"
doc.save(path)
print(path)